Pentagon, ABD-Meksika sınırında kullanılma ihtimali bulunan askeri sınıf bir ısı ışınının test edilmesi için İç Güvenlik Bakanlığına (DHS) izin verdi. CNN’in ele geçirdiği memoranduma göre, sistem 7 aylığına DHS’ye ödünç verilecek. Bu süre boyunca teknolojinin sınır operasyonlarında nasıl kullanılabileceğine ilişkin taktikler geliştirilecek.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in geçen ay imzaladığı memorandum, Aktif Reddetme Sistemi (ADS) olarak bilinen cihazın eylül ayından itibaren 7 ay boyunca DHS tarafından kullanılmasına olanak tanıyor. Sistem, elektromanyetik dalgalar aracılığıyla ciltte yoğun bir yanma hissi oluşturuyor. İnsanlara fiziksel olarak temas etmeden çalışan teknoloji, hedef alınan kişilerin ışından uzaklaşmasını sağlamak üzere tasarlandı.
ABD ordusunun açıklamasına göre, sistemin yarattığı his, sıcak bir fırının kapağı açıldığında yüzeye yayılan ani ısıya benziyor. Bu yoğun sıcaklık hissi genellikle 10 ila 15 dakika sürüyor. Yetkililer, sistemin temel amacının insanlarda ışından uzaklaşmaya yönelik içgüdüsel bir tepki oluşturmak olduğunu belirtiyor.
DHS’nin talebinde, cihazın nerede test edileceği veya sınır operasyonlarında hangi koşullarda kullanılabileceği konusunda ayrıntı bulunmuyor. Teknolojinin göçmenlere karşı fiilen kullanılıp kullanılmayacağı da henüz netlik kazanmış değil.
Isı ışını nasıl çalışıyor?
Aktif Reddetme Sistemi, görünmez bir elektromanyetik enerji ışını kullanıyor. ABD ordusuna göre yaklaşık yarım mil, yani 800 metreye kadar ulaşabilen bu ışın, cildin yüzeyini ısıtarak yoğun bir yanma hissine neden oluyor. Sistem, doğrudan fiziksel temas kurmadan kişileri belirli bir bölgeden uzaklaştırmayı amaçlıyor.
ABD ordusu bu teknolojiyi yaklaşık 20 yıl önce Afganistan’da kısa süreliğine konuşlandırdı, ancak sistem, aktif muharebe operasyonlarında kullanılmadı. Yetkililer daha sonra, terör şüphelilerinin tutulduğu ABD’ye ait yurt dışındaki tesislerde kalabalık kontrolü amacıyla kullanılmasını da değerlendirdi. Buna rağmen söz konusu planlar hayata geçirilmedi.
Isı ışınının ABD-Meksika sınırında kullanılma ihtimali ise teknoloji açısından yeni bir aşama anlamına geliyor. Daha önce sınır güvenliği kapsamında gündeme gelen sistemin, bu kez test edilmesi ve olası kullanım yöntemlerinin geliştirilmesi için resmi izin verilmiş durumda.
Güvenlik ve yasallık tartışmaları sürüyor
ABD’li sınır yetkilileri, yasa dışı geçiş girişimlerinin yoğun olduğu bölgelerde kalabalıkları dağıtmak ve sınır geçişlerini caydırmak amacıyla bu teknolojinin kullanılmasını daha önce de değerlendirdi. Sistemin ne kadar etkili olacağı, kullanımının hukuki açıdan uygunluğu ve insan sağlığı üzerinde oluşturabileceği riskler tartışmalara yol açtı.
Öne çıkan endişelerden biri, ısı ışınına maruz kalan kişilerin uzaklaşmaya çalışırken tehlikeli bölgelere veya suya yönelmesi. Böyle bir durumda doğrudan ışının etkisinden kaynaklanmayan yaralanmalar meydana gelebileceği, hatta kurtarma operasyonlarına duyulan ihtiyacın artabileceği değerlendiriliyor.
Eski bir Gümrük ve Sınır Koruma (CBP) yetkilisi, CNN’e yaptığı açıklamada, olası kullanım kararında maliyetin, eğitim gereksinimlerinin ve uygulanacak politikaların da dikkate alınması gerektiğini söyledi.
Sınır yetkilileri, birkaç yıl önce teknolojiyi ABD-Meksika sınırındaki El Centro bölgesinin yaklaşık 70 millik bir kesiminde incelemişti. Görüşmelerde, sistemin insanların yakındaki bir nehri geçmesini engelleyip engelleyemeyeceği veya nehirden uzaklaşmalarını sağlayıp sağlayamayacağı da ele alındı.
Isı ışınının göçmenlere karşı kullanılması fikri daha önce de gündeme gelmişti. 2018’de Gümrük ve Sınır Koruma yetkilileri bu olasılığı değerlendirmiş, ancak dönemin İç Güvenlik Bakanı Kirstjen Nielsen öneriyi reddetmişti.
Sistemin kullanımını DHS yönetecek
Pentagon’un memorandumuna göre, sistemin işletilmesi ve kullanımına ilişkin taktik, teknik ve prosedürlerin geliştirilmesi İç Güvenlik Bakanlığının sorumluluğunda olacak. Belgede, cihazın Savunma Bakanlığı personeli tarafından işletilmeyeceği de belirtiliyor.
CNN’e konuşan bir savunma yetkilisi, yedi aylık ödünç verme süresinin sonunda DHS’nin ihtiyaç duyması halinde sistemin sınır operasyonlarında daha uzun süre kullanılması için yeni bir talepte bulunabileceğini söyledi.
Gümrük ve Sınır Koruma Teşkilatı sözcüsü ise kurumun operasyonel etkinliği artırmak ve mevcut kapasitesini güçlendirmek amacıyla yeni teknolojileri sürekli değerlendirdiğini belirtti.
CNN’in konuya ilişkin soruları üzerine Pentagon, açıklama için DHS’yi işaret etti. Şu ana kadar sistemin hangi bölgede test edileceği açıklanmadı. Isı ışınının ilerleyen dönemde göçmenlere karşı kullanılıp kullanılmayacağına ilişkin de resmi bir doğrulama yapılmadı.
